Schreef Maria Dermoût een Chinese roman?

‘Zij was een op aarde levende vrouw die haar op aarde levende kind had liefgehad.’ De tienduizend dingen van Maria Dermoût behoort tot de grootste klassiekers van de Indische literatuur. In zijn lezing staat sinoloog  Mark Leenhouts bij drie aspecten van de roman stil: bij het even mooie als beroemde motto, en bij de opbouw en de stijl. 

Hoewel het niet genoemd wordt, speelt De tienduizend dingen op Ambon, het eiland waar Maria Dermoût enkele jaren voor de Eerste Wereldoorlog woonde. De roman zelf is na de Tweede Wereldoorlog geschreven, grotendeels in Arnhem, en gaat over Felicia, een sterke, maar eenzame vrouw, die haar dierbaren heeft verloren: grootmoeder, ouders, echtgenoot, zoon. Liefde is een centraal thema, maar zonder dat het onderwerp ontaardt in vals sentiment of zelfmedelijden. 

‘Overal waar mensen zijn daar is tegelijkertijd ongeluk, verdriet, slechtheid soms ook, fenijn – jij weet wel Fenijn – maar daarom zijn wij mensen nog niet vervloekt. Als wij het kwaad tegenkomen dan schrikken wij ervan, dan worden wij bang, maar dat mogen wij niet. Wij moeten proberen trotse mensen te blijven, rechtop!’ 

Een boeddhistische boodschap voor haar lotgenoten na de Pacificoorlog, de exodus en diaspora uit Indië, maar ook voor onze tijd van toenemende spanningen en onzekerheden.

Mark Leenhouts (1969) vertaalt en schrijft over Chinese literatuur. Hij is mede-oprichter en was redacteur van Het trage vuur, tijdschrift voor Chinese literatuur, recenseert hij voor de Volkskrant en publiceerde hij het overzichtswerk Aards maar bevlogen – Chinese literatuur van nu. In 2012 ontving hij de Letterenfonds Vertaalprijs en in 2025 de Martinus Nijhoff Vertaalprijs. Recentelijk verscheen zijn vertaling van Shi Tieshengs magnum opus Notities van een theoreticus. Zijn laatste project is Sunzi’s Kunst van het oorlogvoeren. In 2026 kreeg hij de Special Book Award of China.